Trong lịch sử bóng bàn Việt Nam, Đoàn Kiến Quốc là một cái tên riêng biệt, một "kẻ độc hành" kiên cường trên đấu trường Olympic với 2 lần liên tiếp gây sốc tại Athens 2004 và Bắc Kinh 2008.
Năm 2004, cả thế giới sững sờ khi Đoàn Kiến Quốc đánh bại tay vợt hạt giống Yang Min (Ý) để lọt vào vòng 2 Olympic Athens. 4 năm sau, tại Bắc Kinh 2008, anh lại tiếp tục viết nên cổ tích khi hạ gục Christophe Legout (Pháp) – một tay vợt bóng bàn lừng lẫy bấy giờ.
Đoàn Kiến Quốc không có những cú giật bóng đẹp mắt như Trần Tuấn Quỳnh, nhưng anh có một lối chơi được giới chuyên môn gọi là "khắc khổ". Đó là lối đánh lấy thủ làm công, chắt chiu từng điểm số, dùng sự dẻo dai và tâm lý "thép" để bào mòn sự kiên nhẫn của đối thủ. Ở anh, người ta thấy hình ảnh của một người lao động cần mẫn trên bàn bóng, biến sự đơn giản thành sự hiệu quả tối thượng.
Đoàn Kiến Quốc 2 lần gây sốc Olympic.
Nhìn dưới góc độ kinh doanh thể thao, trường hợp của Đoàn Kiến Quốc là một bài toán đầy trăn trở:
- Sự cô đơn của một ngôi sao: Thành công của Đoàn Kiến Quốc phần lớn đến từ nỗ lực cá nhân và sự bền bỉ của một "chiến binh". Điều này cho thấy bóng bàn Việt Nam thời điểm đó vẫn chưa có một hệ thống hỗ trợ đủ mạnh về y tế, dinh dưỡng và phân tích dữ liệu.
- Khoảng trống đào tạo kế cận: Tại sao chưa có "Đoàn Kiến Quốc thứ hai"? Vì chúng ta đang thiếu một quy trình sản xuất tài năng tiêu chuẩn. Trong khi các nước như Singapore hay Thái Lan sẵn sàng chi triệu USD để nhập tịch hoặc đưa VĐV đi tập huấn dài hạn ở Châu Âu/Trung Quốc, Việt Nam vẫn đang loay hoay với mô hình tập trung ngắn hạn.
- Giá trị thương hiệu cá nhân chưa được khai thác: Dù là "người hùng" Olympic, nhưng thời đó, khái niệm khai thác thương hiệu VĐV còn quá mới mẻ. Nếu ở hiện tại, một kỳ tích như của Kiến Quốc chắc chắn sẽ mang về hàng loạt hợp đồng tài trợ khổng lồ, tạo nguồn lực tái đầu tư cho chính VĐV.
Câu chuyện của Đoàn Kiến Quốc mang lại một giá trị thực tiễn: Đỉnh cao không dành cho sự hời hợt. Đối với những người chơi bóng bàn phong trào hiện nay, lối chơi của Đoàn Kiến Quốc là minh chứng rằng bạn không cần phải quá hoa mỹ để chiến thắng, bạn chỉ cần sự ổn định và một cái đầu lạnh. Sự bền bỉ của tay vợt Khánh Hòa chính là niềm cảm hứng để bất kỳ ai đang gặp khó khăn trong sự nghiệp có thêm động lực để "bám trụ" và tỏa sáng.
