MCH và bài toán khó của ngành FMCG: Tăng trưởng nhanh nhưng vẫn giữ biên lợi nhuận cao

Vietstock 1 Ngày trước

Trong giai đoạn 2017-2024, CTCP Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer, HOSE: MCH) duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 13%/năm, gần gấp đôi mức tăng trưởng GDP của Việt Nam cùng kỳ. Nhưng điều khiến MCH trở thành một trường hợp đặc biệt của ngành hàng tiêu dùng nhanh không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn là khả năng giữ vững biên lợi nhuận ở mức rất cao trong suốt nhiều năm.

Theo ông Huỳnh Việt Thăng - Giám đốc Tài chính MCH, biên lợi nhuận gộp của công ty luôn đạt 45-46%. Đây là mức biên đủ lớn để doanh nghiệp vừa tái đầu tư cho tăng trưởng, vừa bảo đảm lợi ích dài hạn cho cổ đông. Một phần biên lợi nhuận này được sử dụng để đầu tư mạnh vào xây dựng thương hiệu, củng cố hệ thống phân phối, phát triển đội ngũ nhân sự, và vẫn duy trì được khoảng 23% lợi nhuận ròng nhằm chi trả cổ tức. Từ năm 2018 đến 2024, công ty đã chi khoảng 80% mệnh giá cổ tức, phản ánh sức khỏe tài chính và khả năng tạo dòng tiền ổn định qua nhiều năm.

Khi so sánh cùng ngành trong khu vực, MCH trở nên nổi bật hơn. Trong nhóm 16 công ty hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) lớn nhất Đông Nam Á xét theo vốn hóa, tăng trưởng và khả năng sinh lời, MCH là doanh nghiệp duy nhất đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe: quy mô lớn, tốc độ tăng trưởng đáng kể và biên lợi nhuận ròng trên 20%. Điều này cho thấy khả năng vận hành hiệu quả, mô hình tăng trưởng bền vững và sức cạnh tranh ở cấp độ khu vực chứ không chỉ trong thị trường nội địa.

Lý giải về biên lợi nhuận cao của MCH, ở góc nhìn chiến lược, Tổng giám đốc Trương Công Thắng nhấn mạnh tới hiệu quả kinh tế theo quy mô. Hiện MCH đang hoạt động trong khoảng 80% các ngành hàng FMCG tại Việt Nam. Nếu coi thị trường hàng tiêu dùng gồm 10 ngành lớn, doanh nghiệp hiện diện trong 8 ngành. Ông Trương Công Thắng cho biết mục tiêu của công ty không phải là tham gia bằng mọi giá, mà chỉ thực sự hiện diện ở những ngành hàng nơi họ có thể dẫn đầu. Bởi khi một doanh nghiệp nắm vị trí dẫn đầu, theo ông Thắng, chỉ cần giữ khoảng 51% thị phần cũng có thể nắm tới 80% lợi nhuận toàn ngành. Đây là yếu tố quan trọng giúp MCH duy trì biên lợi nhuận vượt trội.

Ông Thắng cho biết thêm trong mỗi ngành hàng, MCH xác định rõ phân khúc mục tiêu và cạnh tranh trong những phân khúc mà họ có lợi thế mạnh nhất. Ví dụ như thị trường nước tăng lực ở Việt Nam có quy mô rất lớn, nhưng công ty không chọn cách cạnh tranh trực tiếp. Thay vào đó, MCH tập trung vào phân khúc nước tăng lực vị cà phê, nơi doanh nghiệp đang nắm khoảng 90% thị phần và gần như toàn bộ lợi nhuận của phân khúc. Cách tiếp cận “rộng nhưng không dàn trải”, ưu tiên nguồn lực theo thứ tự, giúp MCH vừa mở rộng danh mục sản phẩm, vừa duy trì khả năng sinh lợi cao hơn mặt bằng thị trường.

Ở góc độ sản phẩm, bà Lê Thị Nga, Phó Tổng giám đốc phụ trách Nghiên cứu và Phát triển (R&D), cũng lý giải cách MCH vừa tạo ra sản phẩm vượt trội, vừa duy trì biên lợi nhuận cao. Theo bà, chiến lược R&D của công ty dựa trên bốn yếu tố: sử dụng ít tài nguyên nhất để tạo ra sản phẩm tốt nhất; áp dụng các công nghệ tiên tiến nhằm tối ưu chi phí nguyên liệu và sản xuất; tập trung đầu tư vào các thuộc tính mà người tiêu dùng thực sự yêu thích; và chủ động sở hữu những nguồn nguyên liệu thiết yếu để tự kiểm soát giá và chất lượng. Chính tư duy tối ưu hóa liên tục này giúp MCH giảm chi phí, cải thiện hiệu suất và giữ được biên lợi nhuận vượt trội so với trung bình ngành.

Từ dẫn đầu ngành đến tạo giá trị bền vững cho cổ đông

Từ năm 2002 đến nay, MCH đã đưa gần 1,200 phát kiến sản phẩm ra thị trường nhờ sự phối hợp giữa các bộ phận từ thương hiệu, chuỗi cung ứng đến hệ thống bán lẻ. Trong số đó, 20% sản phẩm đã thành công và đóng góp vào doanh thu, lợi nhuận của công ty. Nghe qua có vẻ không nhiều, nhưng theo bà Nga, tỷ lệ thành công trung bình của ngành FMCG tại châu Á chỉ khoảng 5%. Điều này cho thấy tốc độ đổi mới và năng lực “đánh trúng nhu cầu” của MCH cao gấp 4 lần mức trung bình của khu vực. Đổi mới sáng tạo, theo bà Nga, chính là động lực tăng trưởng bền vững và là lý do vì sao công ty duy trì được biên lợi nhuận cao.

Bên cạnh đó, hệ thống phân phối cũng là lợi thế giúp MCH đạt được biên lợi nhuận cao. Với việc sở hữu chuỗi bán lẻ riêng, khi một sản phẩm mới được sản xuất, 4.500 cửa hàng WinMart, WiNvà WinMart+ sẽ trở thành nơi thử nghiệm thực tế quy mô lớn, giúp công ty kiểm chứng nhanh chóng mức độ phù hợp của bao bì, thông điệp truyền thông và phản ứng thật của người tiêu dùng ngay tại quầy kệ. Mô hình này rút ngắn đáng kể thời gian đưa sản phẩm ra thị trường: nếu thông thường ngành cần 30 ngày để hàng hóa đến tay người tiêu dùng, MCH chỉ mất 15 ngày. Tốc độ R&D theo đó cũng nhanh hơn đáng kể, chỉ 6 -12 tháng từ ý tưởng đến ra mắt sản phẩm, trong khi nhiều công ty FMCG khác cần 24 - 36 tháng. Tốc độ này giúp MCH liên tục đưa ra sản phẩm mới, luôn tươi mới hơn và phù hợp hơn với nhu cầu thị trường, đồng thời cải thiện vòng quay vốn và tối ưu lợi nhuận.

Từ góc độ tài chính, ông Huỳnh Việt Thăng, Giám đốc Tài chính MCH, cho biết công ty tuân thủ ba nguyên tắc cốt lõi. Thứ nhất là kỷ luật tài chính chặt chẽ, trong đó tăng trưởng doanh thu phải song hành với tăng trưởng lợi nhuận. Thứ hai là tinh thần “chi mà không phí”, coi mọi khoản chi là một khoản đầu tư và yêu cầu mỗi khoản đầu tư phải mang lại giá trị gia tăng. Thứ ba là quản trị vận hành nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu rủi ro, bao gồm chủ động chốt giá nguyên liệu khi thị trường thuận lợi và cố định lãi suất, tỷ giá cho các khoản vay trung, dài hạn bằng ngoại tệ. Những nguyên tắc này tạo ra nền tảng vững chắc cho toàn bộ chiến lược tăng trưởng và đảm bảo hiệu quả tài chính của công ty trong mọi điều kiện thị trường.

Tất cả những yếu tố trên, từ chiến lược cạnh tranh, năng lực đổi mới, nền tảng tích hợp sản xuất – bán lẻ, cho tới kỷ luật tài chính, đã tạo ra biên lợi nhuận cao cho MCH. Đây không phải kết quả của một lợi thế đơn lẻ mà của một hệ thống được vận hành đồng bộ và liên tục tối ưu. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc MCH duy trì được biên lợi nhuận cao không chỉ cho thấy sức mạnh của doanh nghiệp này mà còn đưa ngành FMCG Việt Nam sánh ngang với khu vực và xa hơn là thế giới.

Minh Tài

FILI

- 06:30 07/01/2026

Xem bản gốc