Bộ Y tế vừa yêu cầu đình chỉ lưu hành và thu hồi trên phạm vi toàn quốc sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn Lynshao sau khi phát hiện chứa Dexamethason - một hoạt chất thuộc nhóm corticoid bị cấm sử dụng trong mỹ phẩm vì tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe người dùng.
Quyết định thu hồi được đưa ra trên cơ sở kết quả kiểm nghiệm của cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi. Theo đó, mẫu sản phẩm kem Lynshao (loại hộp 1 lọ 12 g), được lấy tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn, cho kết quả dương tính với Dexamethason.
Đây là hoạt chất kháng viêm, ức chế miễn dịch mạnh, tuyệt đối không được phép có mặt trong thành phần mỹ phẩm theo quy định hiện hành. Lô sản phẩm vi phạm do Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang (TP HCM) sản xuất và chịu trách nhiệm đưa ra thị trường.
Chất Dexamethason bị cấm sử dụng trong mỹ phẩm tại Việt Nam vì nó là một loại corticoid mạnh có tác dụng ức chế miễn dịch và chống viêm, nếu bôi lâu dài trong mỹ phẩm sẽ gây teo da, rạn da, nhiễm trùng, mụn, nám và các tác dụng phụ nguy hiểm toàn thân như rối loạn chuyển hóa, giữ nước, phù nề...
Sản phẩm bị thu hồi vì chứa chất cấm.
Nhiều người hỏng da vì mỹ phẩm ẩn corticoid
Từ đầu tháng 11/2025 đến nay, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận hàng trăm trường hợp, phần lớn là nữ giới, đến khám vì ngứa da, đỏ rát, sạm đen hoặc bùng phát mụn sau khi dùng các sản phẩm làm trắng, trị nám. Gần đây, số ca tăng gần gấp đôi, trung bình 20 người mỗi ngày.
Điểm chung của nhiều người bệnh là dùng sản phẩm chứa một số thành phần gây hại vượt mức cho phép hoặc không rõ thành phần và nguồn gốc. Ngoài ra, bước vào mùa lễ Tết, nhu cầu làm đẹp cuối năm tăng cao khiến nhiều người tìm kiếm các sản phẩm tác dụng nhanh và gặp phải biến chứng.
BS.CKI Quách Thị Bích Vân, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, phần lớn người bệnh không hề biết các sản phẩm mình dùng lâu dài này có chứa corticoid, cho đến khi da xuất hiện tổn thương.
Corticoid là nhóm thuốc kháng viêm mạnh, thường được chỉ định điều trị nhiều bệnh như hô hấp, thần kinh, tiêu hóa, cơ xương khớp…
Hoạt chất này có trong nhiều loại thuốc và sản phẩm điều trị các bệnh da liễu và vấn đề của da, như viêm da (chàm), vảy nến, dị ứng hoặc trị sẹo, thâm nám, giảm viêm nhanh… Mỹ phẩm và các sản phẩm chứa corticoid được bán rộng rãi trên thị trường, dễ mua và sử dụng.
“Tuy nhiên corticoid là con dao hai lưỡi, bởi nếu không được chỉ định và kiểm soát bởi bác sĩ, da dễ bị ‘nghiện’ corticoid, khiến người dùng phụ thuộc vào thuốc. Đồng thời có thể gây ra các biến chứng nặng nề, khó phục hồi”, bác sĩ Vân nói.
Như chị Linh (26 tuổi, TP HCM) cho biết, thường chăm sóc da tại một cơ sở thẩm mỹ và được giới thiệu mua bộ sản phẩm trị mụn, sáng da. Sau vài ngày dùng, da hết ngứa và mụn; đến tuần thứ hai thì trắng và mịn thấy rõ. Nhưng chỉ sang tuần thứ ba, hai má sạm loang, mụn bùng phát diện rộng và nóng rát, đỏ. Không yên tâm, chị đến bệnh viện và được chẩn đoán viêm da tiếp xúc dị ứng, có thể do lạm dụng corticoid.
Trong khi đó, chị Hà (38 tuổi, Bình Dương cũ) đến khám trong tình trạng da mỏng, ngứa và giãn mạch sau 2-3 năm dùng bộ sản phẩm trị nám mà chị tin là “an toàn” vì ghi chiết xuất tự nhiên. Da chị sáng và bớt ngứa nên tiếp tục bôi suốt nhiều năm.
Chỉ đến khi cơ quan chức năng công bố nhiều sản phẩm trị nám chứa corticoid hoặc hydroquinone vượt mức cho phép, chị mới nghi ngờ và đi khám. Bác sĩ đánh giá chị bị giãn mạch, da mỏng, dễ kích ứng do lạm dụng hoạt chất mạnh kéo dài, cần điều trị phục hồi và theo dõi lâu dài.
Kiểm tra da cho người bị bệnh - Ảnh Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Vân, cảm giác “đẹp nhanh” khi dùng corticoid là do hoạt chất này làm giảm viêm, ức chế miễn dịch và làm mụn xẹp tức thì, người dùng dễ lầm tưởng sản phẩm “rất hợp”.
Tuy nhiên, tác dụng làm đẹp chỉ kéo dài rất ngắn. Sau giai đoạn cải thiện ngắn, da bắt đầu đỏ, teo mỏng, nổi mụn li ti, tăng sắc tố, nám lan rộng… Ngưng sản phẩm thì gặp phản ứng ngứa, châm chích, da dễ đỏ rát, hay phát ban mụn trứng cá – phản ứng bùng phát ngược.
Người bệnh lo sợ và dùng sản phẩm trở lại, dẫn đến lệ thuộc corticoid, khi tới bệnh viện thì tổn thương đã nặng, thậm chí khó phục hồi. Ngay cả liều thấp nhưng sử dụng kéo dài cũng làm suy yếu da, khiến tổn thương tích lũy khó nhận biết. Hai vấn đề thường gặp nhất là viêm da do corticoid (đỏ nóng, giãn mạch, mụn viêm hoặc sẩn đỏ li ti) và phụ thuộc corticoid.
Hậu quả nặng nề rất khó điều trị
Một hậu quả nặng nề khác do lạm dụng corticoid là sạm đen toàn mặt. Bác sĩ Vân giải thích, corticoid khiến da mỏng, hàng rào bảo vệ suy yếu, da nhạy cảm, tạo điều kiện cho tia UV kích hoạt tế bào sắc tố hoạt động mạnh.
Melanin tăng sinh nhanh kết hợp tình trạng viêm mạn tính dẫn tới sạm da lan rộng, nám nặng hơn; nhiều trường hợp mặt chuyển màu nâu xám gần như toàn bộ và rất khó phục hồi. Không ít người bệnh dùng suốt 1-3 năm mới xuất hiện kích ứng, tưởng bị dị ứng sản phẩm khác mà không biết đây là hệ quả tích lũy của corticoid.
Bác sĩ Vân cho biết, khi nhiễm độc mỹ phẩm thường cần 6-12 tuần để phục hồi hàng rào da, việc cải thiện mụn hay sắc tố có thể kéo dài nhiều tháng thậm chí hàng năm. Phác đồ điều trị ưu tiên ổn định da trước bằng thuốc bôi phục hồi, thuốc chống viêm hoặc kháng sinh khi có bội nhiễm.
Khi da ổn định, bác sĩ có thể kết hợp sử dụng thêm laser 4D, IPL, điện di phục hồi để xử lý sắc tố, giảm đỏ và hạn chế viêm an toàn. “Khó khăn nhất là giai đoạn ngừng sản phẩm. Da thường xấu hơn khiến nhiều người lo lắng rồi quay lại dùng kem cũ, làm tổn thương nặng thêm”, bác sĩ nhấn mạnh.
Sau 2-3 tuần điều trị bằng thuốc uống kháng viêm, thuốc bôi phục hồi hàng rào và chế độ chăm sóc tối giản, đợt bùng phát cấp của chị Linh đã được kiểm soát tốt, mụn viêm và sắc tố không còn lan rộng, nền da ổn định cho điều trị tiếp theo. Với chị Hà, bác sĩ chỉ định điều trị giãn mạch bằng laser 6D định kỳ 2 tuần/lần để giảm giãn mao mạch, giảm đỏ da và giảm viêm. Do giãn mạch đã lâu và nhiều, cải thiện chậm, chị cần điều trị kiên trì và theo dõi lâu dài.
Để phòng tránh các tổn thương da, bác sĩ khuyến cáo người dùng không nên mua mỹ phẩm trôi nổi, xách tay hay không rõ nguồn gốc, đồng thời không tin vào quảng cáo “trắng nhanh trong 7 ngày” hay “hết nám cấp tốc”.
Trị mụn, trị nám cần kiên nhẫn, theo phác đồ khoa học và có sự theo dõi của bác sĩ Da liễu – Thẩm mỹ Da. Khi đi khám, nên mang theo sản phẩm đang dùng để bác sĩ nhận diện nguy cơ chứa corticoid hoặc các chất bào mòn, từ đó xây dựng phác đồ điều trị chính xác, hiệu quả và an toàn.









