Quang cảnh thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN
Quận Phố Đông của Thượng Hải ngày 5/1 đã công bố 50 dự án quy mô lớn với tổng giá trị đầu tư vượt 70 tỷ NDT (10 tỷ USD). Phần lớn nguồn vốn sẽ được phân bổ cho các lĩnh vực then chốt như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dược sinh học, xe thông minh và hàng không. Các nguồn tài trợ cụ thể cho những dự án này hiện chưa được công bố.
Thượng Hải là địa phương mới nhất gia nhập làn sóng đầu tư công nghệ đang lan rộng tại Trung Quốc khi các chính quyền địa phương xây dựng ưu tiên phát triển cho giai đoạn từ năm 2026 trở đi. Bắc Kinh đã nhiều lần kêu gọi các địa phương tập trung nguồn lực vào các công nghệ lõi nhằm giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với công nghệ tiên tiến.
Riêng tại Phố Đông, chính quyền đặt mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp chip có quy mô sản lượng kinh tế hàng năm vượt 500 tỷ NDT vào năm 2030. Song song với đó, ngành AI và sản xuất máy bay được kỳ vọng đạt quy mô lần lượt trên 200 tỷ và 100 tỷ NDT. Những mục tiêu này phản ánh tham vọng đưa Phố Đông trở thành trung tâm công nghệ chiến lược của cả nước.
Bí thư Thành ủy Thượng Hải ông Trần Cát Ninh cho biết chính quyền thành phố sẽ dành sự hỗ trợ toàn diện cho các công ty khởi nghiệp AI, đồng thời điều chỉnh chính sách phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp.
Theo ông Fu Weigang, Chủ tịch Viện Tài chính và Pháp luật Thượng Hải, vai trò của Thượng Hải mang tính then chốt trong chiến lược công nghệ của Trung Quốc, khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đối mặt với một cuộc cạnh tranh công nghệ mang tính dài hạn với Mỹ. Ông cho rằng nỗ lực thu hẹp khoảng cách với Mỹ và củng cố lợi thế mới đạt được trong các công nghệ mới nổi phụ thuộc lớn vào khả năng tạo ra đột phá của một số thành phố trụ cột, trong đó có Thượng Hải.
Phố Đông hiện là nơi đặt trụ sở và cơ sở sản xuất của nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Trung Quốc, trong đó có Semiconductor Manufacturing International Corporation, nhà sản xuất chip được nhà nước hậu thuẫn và là đối tác cung ứng quan trọng cho Huawei cùng nhiều tập đoàn công nghệ lớn khác.
Quận này cũng bao gồm khu công nghệ cao Trương Giang, một trung tâm công nghệ cao quy mô lớn, nơi tập trung các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực y sinh, bán dẫn, AI, robot và thiết bị sản xuất chip. Nhiều doanh nghiệp nổi bật đang hoạt động tại đây, bao gồm nhà phát triển máy quang khắc Shanghai Micro Electronics Equipment và tập đoàn AI SenseTime.
Theo số liệu chính thức, doanh thu của các công ty AI tại Thượng Hải trong 9 tháng đầu năm 2025 đã tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước, đạt 435 tỷ NDT. Kết quả này cho thấy AI đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng nhanh nhất của nền kinh tế thành phố.
Thượng Hải đồng thời giữ vị trí quan trọng trong ngành hàng không Trung Quốc, với vai trò là căn cứ sản xuất chính của Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC), nhà sản xuất dòng máy bay chở khách C919. Dự án này được xem là nỗ lực chiến lược nhằm cạnh tranh với các tập đoàn phương Tây như Airbus và Boeing.
Với tổng sản phẩm quốc nội đạt 5,39 nghìn tỷ NDT trong năm 2024, cao nhất trong số các thành phố Trung Quốc, Thượng Hải đặt mục tiêu củng cố vị thế là trung tâm tài chính hàng đầu quốc gia, đồng thời tăng tốc phát triển lĩnh vực công nghệ. Theo ông Fu Weigang, lợi thế của thành phố nằm ở khả năng huy động nguồn vốn dồi dào từ hệ thống tài chính và thương mại, cùng với chuỗi sản xuất hoàn chỉnh hơn so với nhiều đô thị khác, cho phép các công nghệ mới nhanh chóng được đưa vào sản xuất quy mô lớn.
Không chỉ Thượng Hải, các thành phố lớn khác của Trung Quốc cũng đang theo đuổi những chiến lược tương tự. Thâm Quyến, thường được ví như “Thung lũng Silicon của Trung Quốc”, đã đặt mục tiêu đưa AI vào mọi hộ gia đình và mọi ngành nghề trong vòng 5 năm tới, thông qua việc thúc đẩy ứng dụng đại trà các công nghệ mới.
Theo ông Fu, cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung trên thực tế là sự đối đầu giữa bang California và một số trung tâm đô thị của Trung Quốc như Thượng Hải và Thâm Quyến. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở mức độ can dự của chính quyền địa phương. Ông cho rằng vai trò chủ động của nhà nước, dù vẫn còn vài hạn chế, vẫn được xem là một lợi thế đặc trưng của Trung Quốc trong việc thúc đẩy các đột phá công nghệ mà các nơi khác khó có thể làm được.
.jpg)
